Nhạc sĩ sáng lập Du ca qua đời: Nguyễn Đức Quang

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang (1944-2011) qua đời 4 giờ sáng hôm nay 27/3 tại Quận Cam, sau nhiều tuần nửa tỉnh nửa mê vì cơn stroke thứ nhì.

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang là tác giả “Việt Nam quê hương ngạo nghễ,” “Chiều qua Tuy Hòa,” “Bên kia sông,” “Vì tôi là linh mục,” …

Tớ gọi nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang là chú Quang vì ông là bạn của bố vợ tớ. Tớ hơi tiếc là có một số bạn bè trong đây không có dịp gặp được chú Quang, và có lẽ sẽ còn một thời gian rất lâu nữa mới có cả một thế hệ những người như chú Quang.

Bài “Việt Nam quê hương ngạo nghễ” thì nhiều người biết rồi, nhưng tớ muốn kể xuất xứ bài Bên kia sông vì tớ thấy nó tiêu biểu cho thanh niên miền Nam của một thời.

“Này người yêu, người yêu anh ơi
Bên kia sông là ánh mặt trời
Này người yêu, người yêu anh hỡi
Bên kia đời cỏ hoa đan lối
Bên kia núi, núi cao chập chùng
Bên kia suối, suối reo lạnh lùng
Là bài thơ, toàn chữ hư vô”

Quận 8, khi chưa có chương trình phát triển

Bài này, lời thơ Nguyễn Ngọc Thạch, chú Quang sáng tác khi ông 20 mấy tuổi. Lúc đó, phong trào Du ca mới phát triển.

Việc chính của Du ca là ca hát, tất nhiên, nhưng bên cạnh những sinh hoạt văn nghệ ca hát là công tác xã hội nhân đạo, ở những vùng quê xa, những xóm nghèo, những trại tản cư của người dân quê chạy bom đạn tràn về thành phố.

Trong những sinh hoạt này, người thanh niên tình nguyện xuống sửa sang ngõ hẻm, chỉnh trang nhà cửa, đó là những việc làm nhất thời. Còn về lâu về dài, thì dạy nghề cho nam nữ thiếu niên.

Nhiều sinh hoạt diễn ra ngay tại các quận vùng biên của Sài Gòn. Xin các bạn hiểu cho là thời đó Sài Gòn chỉ có dưới 2 triệu dân, và các quận vùng ven thì còn thưa thớt hơn. Một trong những quận được chọn làm thí điểm phát triển là quận 8, bên kia cầu chữ Y, nghèo nhất Sài Gòn. (Quận 8 hiện nay gồm quận 7 và quận 8 cũ gộp lại.) Dân số lúc đó chắc 150,000 người.

Thì sau một ngày tình nguyện ở Quận 8, tối ngủ lại đó, nhìn về Sài Gòn hoa lệ sáng lóa bên kia sông, chú Quang nhớ tới bài thơ ông Thạch, bèn lấy guitar ra, ngay trong tối hôm đó làm xong bài Bên kia sông.

Tớ kể câu chuyện này để cho thấy cái tinh thần của giới thanh niên Việt Nam thuộc thế hệ đó.

Họ có cái nhiệt huyết của người trẻ. Có cái sự trong trắng tin tưởng rằng nếu mình bỏ sức ra thì tương lai đất nước sẽ tươi đẹp hơn.

Và cái câu mà ngày nay chúng ta cười là lời lẽ tuyên truyền, rằng thanh niên là người tổ quốc mong cho mai sau? Họ tin như thế thật.

Giữa thập niên 1960, khi chứng kiến sức mạnh sinh viên học sinh giúp thay đổi toàn diện hệ thống cai trị nhiều lần liên tiếp trong 2 năm, họ đã từng tin rằng họ, thanh niên Việt Nam, thực sự là rường cột của đất nước.

Điều này có lạ với các bạn không? Sẽ không lạ, nếu các bạn so sánh với Ai Cập, khi bỏ được chế độ TT Mubarak thì sau đó sinh viên học sinh Ai Cập tự nguyện vác nước, xô, khăn, ra chùi rửa sạch sẽ quảng trường Tahrir. Thanh niên Việt Nam đã từng một thời như thế.

Cho nên tớ không ngạc nhiên tí nào khi, đã 66-67 tuổi rồi, ông còn nhận lời làm giám đốc trại hè Project Vietnam Foundation, đưa một đoàn thanh niên Việt Nam từ hải ngoại, hầu hết là ở California, về Việt Nam sinh hoạt trại. Sinh hoạt với các em. Dạy các em hát, chơi các trò chơi, hướng dẫn tiếng Việt, sử Việt, địa lý Việt. Dắt các em đi làm thiện nguyện.

Vì tới lúc đó, chú Quang vẫn tin rằng các em này, thanh niên Việt Nam, là rường cột của đất nước.

* * * * *

Năm 2007, lúc trong nước rầm rộ biểu tình Trường Sa Hoàng Sa, tớ ghé thăm chú Quang, lúc đó chú mới mở công ty QMS Media với hai người bạn (tên M và tên S, tất nhiên). Công ty này xuất bản 2 tờ tuần báo, làm một chương trình phát thanh, và thêm một chương trình truyền hình. Mà nhân sự công ty có tất cả chưa tới 10 người kể cả 3 vị Q, M và S.

Chú rất bận, nhưng tớ nói tớ xin quay một khúc phim chính chú Quang hát bài “Việt Nam quê hương ngạo nghễ,” để bỏ lên blog tặng mấy bạn trẻ trong nước, chú chịu ngay. Tớ đến thì chú còn đang … làm báo. Hình như phải đưa bài đi để in ngay tối hôm đó.

Chú dắt tôi vào phòng quay của truyền hình, rồi chú lấy đàn guitar hát cho tôi quay. Hát cho một cái máy camcorder chút xíu, nhưng mới phập phùng vài hợp âm là chú sung sức, nhắm mắt hát như trước đám đông.

Quay xong, chú bảo, “lời hai có đoạn chú hát sai.” Tớ hỏi, “Chú muốn quay lại từ đầu không?” Chú ngần ngừ rồi bảo, “Thôi.”

Lời chú Quang hát sai, lại chính là lời hào hùng nhất của bài:

“Ta khuyên cháu con ta còn tiếp tục làm người
Làm người huy hoàng phải chọn làm người dân Nam.”

This entry was posted in Nghệ thuật, Nghiêm túc and tagged . Bookmark the permalink.

2 Responses to Nhạc sĩ sáng lập Du ca qua đời: Nguyễn Đức Quang

  1. Lún Ghẻ says:

    Chú Quang bằng tuổi Má em. Sinh cùng năm, mất cùng năm.Tự nhiên làm em khóc nữa rồi. Nhớ Má, rồi tự nhiên nhớ chú, một người chưa từng quen. Anh Nhiên thắp dùm em một nén nhang. Nói về tuổi trẻ VN của ngày xưa. Anh Nhiên nói đúng. Người ta tin, người ta yêu, người ta sống bằng nhiệt huyết của một người có lý tưởng. Nhưng hết lòng.hào hùng của một thời.
    Còn lâu tuổi trẻ sau này mới bằng.

  2. huongxua says:

    Ngày mai là chú Quang mất được 1 tuần. Em càng ngày càng biết nhiều về chú qua bài viết của mọi người và càng quý mến và thương tiếc chú.
    Anh Nhiên biết tại sao chú Quang luôn nhiệt tình với đám trẻ không, vì chú không bao giờ hết hy vọng.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s