Toán và chính trị

Nhân nhắc tới GS Ngô Bảo Châu nói chuyện nhạy cảm, tớ muốn kể một kỷ niệm về khác về toán với chính trị.

Hồi tớ còn học toán, giữa thập niên 1980 (hồi một số bác trong đây chưa ra đời, hehehe), internet là một món hàng rất mới. Ở bên ngoài các trường đại học, các cơ quan quốc phòng, và các viện nghiên cứu, hầu như chỉ có mỗi mình Bell Labs là có nối dây vào internet. (Bell Labs là một phần của Bell Telephone, sau này xé lẻ ra thành AT&T và nhiều công ty nữa.)

Nhân vật trong entry này

Trong thời phôi thai đó, Internet có mục đích chính là để sự liên lạc giữa các máy computer (nhất là của quân đội) không bị gián đoạn nếu như Liên Xô thả vài trái bom xóa mất một mảng nước Mỹ.

Mục đích thì nghiêm trọng như vậy, nhưng ngay từ thời đó, Internet đã được dùng để các nhà khoa học trao đổi với nhau, qua email và qua tiền thân của “forum” thời nay, đó là “newsgroup.” Về phía người user, newsgroup giống forum: Mình gởi bài lên, và mọi người cùng trông thấy. Ai trả lời thì trả lời, và mọi người khác đều thấy câu trả lời đó.

Hệ thống newsgroup được chia ra thành đề tài. Hồi đó tớ cũng ghiền newsgroup như bây giờ tớ ghiền Facebook vậy. Có một newsgroup mà tớ vô thường xuyên, là group chính trị chiến tranh lạnh – chuyện USA với USSR, chuyện vũ khí hạt nhân, chuyện Nicaragua, Cuba, v.v.

Thì có một ông, tạm gọi tên (xxxx), tớ hay cãi với ổng. Ông thì tả hơn tớ, hoặc là tớ hữu hơn ổng, hoặc là cả hai. Chung chung là ổng chỉ trích cuộc chạy đua vũ khí mà ổng cho là Mỹ đầu têu, còn tớ thì bênh với lý do bọn Liên Xô không tin tưởng được.

Ổng có địa chỉ princeton.edu, còn tớ có địa chỉ purdue.edu. Ông ghi Department of Mathematics trong chữ ký, tớ cũng có ghi Department of Mathematics trong chữ ký.

(Tại sao dân Toán lại nói chuyện chính trị? Tại sao nhà toán học lại nói chuyện nhạy cảm một cách tỉnh queo như nó không nhạy cảm? Hãy tự hỏi ngược lại: Nếu họ lúc nào cũng phải nhìn trước nhìn sau, uốn lưỡi bảy lần, liệu điều đó có ảnh hưởng tới công việc làm khoa học, vốn rất cần nhiều trao đổi, hay không? Dưng mà thôi, để vụ này lúc khác tính.)

Tuy đã quên hết chi tiết những gì hai bên nói qua lại, nhưng tớ nhớ chi tiết độc đáo này.

Có một lần, ông kia nói gì đó. Tớ nói lại cái gì đó. Bỗng một người thứ ba nhảy vô, xử tớ.

Người ấy viết đại khái, “Học Purdue mà cũng bày đặt cãi ông (xxxx). Khoa Toán ở Purdue có ngon lành gì đâu, trong khi người ta là ông (xxxx).”

Ngay lập tức, khá nhiều người, vốn chưa lên tiếng trong cuộc thảo luận qua lại, chỉ trích cái lập luận vừa rồi. Có một câu thế này, tới giờ tớ còn nhớ: “Proof by authority is no authority” – Chứng minh bằng uy tín là không có uy tín (tạm dịch thế; chữ “authority” thứ nhì dịch là “dẫn chứng” thì sát nghĩa hơn nhưng mất cái chơi chữ).

Nhưng cũng vì vậy mà tớ nhớ hoài tên ông (xxxx) kia. Ông xưng tên trong newsgroup là Bill Thurston. Còn Wikipedia và hầu hết mọi người không gọi ông là Bill mà là William: William Thurston, giải Fields Medal năm 1982.

Lúc tớ cãi ổng là khoảng 1986, 1987, lúc đó ổng đã là Fields Medalist được 4-5 năm. Hehehe. Khoa Toán Purdue chắc yếu thiệt, vì tớ học tới graduate school ở đó mà chưa biết Bill Thurston là ai.

This entry was posted in Chính trị, Toán and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s