Đề thi thì gọi là “mở” nhưng đáp án thì vẹt

Hôm nọ, trên Facebook, nhà báo Đoan Trang hoảng hốt với đề thi đại học môn Văn năm nay. (Lại Đoan Trang! Khéo có người ngỡ tớ đang stalking cô í…)

Đề rằng:

Cảm nhận của anh/chị về chi tiết “bát cháo hành ” mà nhân vật thị Nở mang cho Chí Phèo (Chí PhèoNam Cao) và chi tiết “ấm nước đầy và nước hãy còn ấm” mà nhân vật Từ dành sẵn cho Hộ (Đời ThừaNam Cao).

Tác giả Bùi Công Thuấn trên vanchuongviet.org cho rằng đề này khiến “học sinh làm bài thi như làm bài đánh đố.”

Thì trên Facebook có một bạn phản biện, cho rằng chả có gì là đánh đố cả, rằng “Người ta ra đề là “cảm nhận là gì” thì cứ ghi cảm nhận, suy nghĩ của mình về 2 bài thơ đó đi.”

Tớ cho rằng vấn đề nằm ở chỗ này: Thế sau khi các em í “cứ ghi cảm nhận, suy nghĩ của mình về 2 bài thơ đó đi” chuyện gì sẽ xảy ra?

Các em í lỡ chẳng may mà ghi cảm nhận, suy nghĩ “của mình” thật, mà không trùng với cảm nhận, suy nghĩ của đáp án, các em sẽ được (!) điểm gì?

Cho nên tớ cho rằng vấn đề nằm ở đáp án, không phải nằm ở đề. Đề cho “mở” cách mấy (và tớ cũng không cho rằng đề này mở, nhưng thôi, cứ quyết định vậy đi), mà đáp án thì khư khư đóng kín trong bốn khung định sẵn, cũng trớt quớt cả làng.

Cá nhân tớ không hề tin tưởng vào cái gọi là đáp án của các cụ ra đề thi. Tớ chưa google kiếm đáp án năm nay, nhưng trong mọi năm trước, đáp án đều thuộc loại thế này: “Có ý A, được 1 điểm. Có ý B, được 0,5 điểm. Có ý C, được 1,75 điểm.” V.v.

Cực kỳ chi li và cực kỳ độc đoán. Em nào có ý tưởng P, Q, R nào đó mà không nằm trong đáp án của các cụ, đố em mà ẵm được một phần mấy điểm mang về mà nấu bếp.

Cái bát cháo hành so sánh với ấm nước đầy cũng vậy. Có một thầy hay cô nào đó, đã có bài mẫu in sách hay dạy trong một lớp luyện thi, đã so sánh hai chi tiết đó. Phước đức đứa nào đã mua sách của thầy/cô này, thì sẽ trả lời đúng đáp án y khuôn và được điểm tối đa. Vô phúc em nào không cúng mấy mươi nghìn mua quyển sách đó hay học lớp luyện thi đó, thì thôi đi quét rác một năm, năm sau thi lại.

Chuyện học vẹt, học tủ kiểu này, không phải chỉ có trong môn Văn. Các môn khoa học cũng vẹt không kém.

Hồi còn Yahoo 360, có một trang blog tớ hay vào, của một thầy dạy Vật Lý trường Minh Khai trong SG. Có một entry viết về định luật phản xạ.

Coi hình kế bên. Khi tia sáng rọi tới một mặt gương rồi phản chiếu lại, thì hai góc ir bằng nhau.

(Khi banh bi-da báng vào thành bàn, nếu không có xoáy (ép phê), hai góc cũng bằng nhau như thế.)

Hai góc ir bằng nhau. Góc i gọi là “góc tới” – và góc r gọi là “góc phản xạ.” Vậy góc tới với góc phản xạ là bằng nhau.

Thì thầy có một entry dặn dò học trò thế này: Các em khi đi thi, đừng viết là “góc tới bằng góc phản xạ” mà nhớ viết “góc phản xạ bằng góc tới.” Coi chừng bị trừ điểm!

WTF?

Lý do được giải thích là vì góc tới có trước, góc phản xạ có sau, như người ta nói con giống mẹ chứ không nói mẹ giống con.(*)

Ơ hay, nhưng dù học trò có nói là “góc tới bằng góc phản xạ” đi nữa, thì có bất kỳ tình huống nào người học trò sẽ tính sai bất cứ cái gì không? KHÔNG! Nhưng một khi người ta đã bảo là phải nói theo chiều này, thì người ta cứ thế người ta trừ điểm. Ráng mà học vẹt đi nha!

Tớ không cho rằng cá nhân thầy này đánh đố học trò kiểu đó, nhưng rõ ràng là thầy biết các cụ làm đáp án đều đánh đố như vậy nên thầy mới dặn học trò rứa, nếu học trò không muốn bị mất điểm. Lời dặn của thầy là đúng, nhưng đúng trong hoàn cảnh “sống với lũ,” còn cái lũ kia thì vẫn là một lũ vẹt.

Bằng chứng: Trên trang web Sở Giáo dục Đào tạo Thừa Thiên Huế có chứa một ngân hàng đề thi, trong đó có đề thi trắc nghiệm môn Vật lý, ở đây.

Trong đó có cái đề này. Ngay câu số 2, đề hỏi:

2. Phát biểu nào sau đây về định luật phản xạ ánh sáng là đúng:

A + Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới và ở bên này pháp tuyến so với tia tới
+  Góc phản xạ  bằng góc tới (i’ = i)

B + Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới và ở bên kia pháp tuyến so với tia tới
+  Góc tới bằng góc phản xạ (i = i’)

C + Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới và ở bên kia pháp tuyến so với tia tới
+  Góc phản xạ bằng góc tới (i’ = i)

D + Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới và ở bên này pháp tuyến so với tia tới
+  Góc tới bằng góc phản xạ (i = i’)

B với C chỉ khác nhau ở chỗ “Góc tới bằng góc phản xạ” hay “Góc phản xạ bằng góc tới” mà thôi. Và đáp án là C.

Phải là C. Không thể là B. Vì B nói i = i’ trong khi phải nói như C mới được: i’ = i.

Môn Lý còn vẹt tới mức đó, huống hồ gì các môn khác. Vẹt tới cả ký hiệu.

Đề Lý mà còn đánh đố như vậy, ai dám bảo đề Văn là cứ ghi cảm nhận của mình đi, đừng lo?

Cứ ghi i = i’ đi nhá, rồi biết tay nhau.

———

Chú thích thêm:

(*) Mà nói mẹ giống con thì đã sao? Giả sử có một bà cụ nào đã chết, không để lại ảnh, người ta nhờ họa sĩ nhìn con mà vẽ mẹ, thì đó là “mẹ giống con” hay “con giống mẹ”?

Cũng vậy, không phải lúc nào cũng là “có tia tới, tìm tia phản xạ.” Sẽ có rất nhiều lúc “có tia phản xạ, tìm tia tới.” “Tôi đứng đây và qua gương thấy đèn rọi từ chỗ này trong gương.”

Mà nếu tớ cứ chấp hết, chấp cho là phải nói theo một chiều đó thì mới là đúng, còn chiều khác là sai, thì lỗi “sai” đó có đáng làm học sinh bị mất cả một câu hỏi không? Có đáng để bắt học sinh phải phí thì giờ, công sức vào cái chi tiết cực kỳ đánh đố đó không? Cực nhảm.

Thử google “góc tới bằng góc phản xạ” đi, sẽ thấy hàng đống trang web nghiêm chỉnh nói “ngược” như vậy.

Ở đây là trang web dạy từ xa của đại học UC Irvine. Tớ đang tìm hình minh họa thì thấy nó. Nó dạy học trò là góc tới bằng góc phản xạ. Chết nó chưa! Cả một thế hệ sinh viên đại học Mỹ sẽ rớt hết ở Việt Nam! Rõ là một bọn IQ “mấp mé thấp” có khác.

This entry was posted in Nghiêm túc, Nhảm nhảm nhảm and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Đề thi thì gọi là “mở” nhưng đáp án thì vẹt

  1. NgocLan says:

    Hic, không có đáp án, thầy biết chấm làm sao!
    Hic, không có bài mẫu, trò biết làm thế nào!
    Nếu tư duy này có thể thay đổi thì xã hội này cũng đã thay đổi được lâu rồi, hic.

  2. Duc VO says:

    mà không có đáp án, thầy cô hoảng lên hết; sao chấm?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s