Truyện Kiều là phim bộ

(Hình chôm trong một blog 360, nay ko biết ở đâu)

Nói “phim bộ” cũng hơi quá đáng. Nói nó là phim dài nhiều tập, phim episode truyền hình, có lẽ chính xác hơn.

Nói chính xác nhất, thì Truyện Kiều có cấu trúc tiêu biểu của “truyện Tàu,” mà tương đương cụ thể nhất, là Tây Du Ký.

Cấu trúc của cả Truyện Kiều lẫn Tây Du Ký, là không có một cái climax nào đó trong truyện cần giải quyết, không có một cái khúc mắc lớn phải tháo gỡ.

Không, cấu trúc của hai truyện này là:

Có một đoạn đầu mở ra một vấn đề gì đó, một đoạn cuối đóng lại vấn đề đó, cả hai đoàn đầu và kết đều không quan trọng, còn ở giữa là sự lập lại nhiều lần của cùng một thứ, mỗi lần lập lại thì khác nhau chút xíu.

Trong Tây Du Ký, đoạn đầu mở ra chuyện “Tam Tạng và đệ tử phải đi thỉnh kinh.” (Trước đó nữa thì có Tề Thiên đại náo thiên cung, như một phần giới thiệu nhân vật Tôn Ngộ Không). Đoạn kết là “Thỉnh được kinh.” Còn ở giữa là gặp yêu tinh này, yêu tinh kia, lập đi lập lại, mỗi lần khác nhau một chút.

Truyện Kiều cũng cùng một cấu trúc. Mở ra là chuyện “Kiều bán mình.” Kết thúc là “Kiều về lại.” Còn ở giữa là gặp người chủ này, người chủ kia, lập đi lập lại. Tất cả (theo tui đếm) là 8 người, hầu hết là mấy thằng đàn ông (Mã Giám Sinh, Tú Bà, Sở Khanh, Thúc Sinh/Hoạn Thư, Từ Hải, Hồ Tôn Hiến, Thổ quan, sư Giác Duyên) nhưng nếu muốn kéo dài ra thêm, vài chục thằng, vẫn không ảnh hưởng gì đến cấu trúc truyện.

Nói cách khác, cấu trúc của hai truyện này là cấu trúc phim truyền hình nhiều tập. Mỗi episode là một truyện. Thêm hay bớt một, hay một chục, episode thì đều OK cả.

(Như Gilligan’s Island zị á, níu ai có coi bộ này. Mở đầu là bị bão đắm thuyền lạc lên hoang đảo. Kết thúc là về được đất liền. Ở giữa là vài chục lần ráng thoát mà không thoát.)

Không phải truyện Á Đông nào cũng theo cấu trúc này. Không phải truyện Việt Nam nào cũng không có climax.

Climax ở đây, hiểu theo nghĩa đỉnh cao trong cốt truyện, chỗ câu chuyện trở nên gay cấn nhất. Do đó, thường thì nó cũng đồng nghĩa với lúc nhân vật chính diện bị xuống chỗ thấp nhất. Bạn nào học về phim thì climax này giống giống như phần cuối của Act 2.

Truyện Thạch Sanh có một climax rất rõ ràng: Lúc Lý Thông sắp cướp được công của Thạch Sanh và cưới công chúa trong khi chàng này thì bị bắt bỏ ngục.

Truyện Lục Vân Tiên cũng có một climax, tuy không rõ bằng: Lúc Lục Vân Tiên còn bị mù, mà Kiều Nguyệt Nga thì xém chút xíu bị Bùi Kiệm nó zớt mất.

Truyện Kiều không có một cái climax rõ ràng (mặc dù nếu cố tình muốn gán cho nó một cái climax thì cũng gán được chứ chả phải không, nhưng điều đó sẽ là gượng ép) nên tui gọi nó là phim bộ là vì vậy.

Nhưng bộ hay không bộ, Truyện Kiều vẫn có giá trị văn học cao và là một bài học đáng giá cho thời nay. “Thời nay” ở cái chỗ nào? Nghe nè:

* Một xã hội nhìn phác qua thì “bốn phương phẳng lặng ba kinh vững vàng,” nhưng đến khi nhìn vào chi tiết thì thấy đủ trò nhố nhăng:

* Dân bị bắt oan không có chỗ để kêu.

* “Có ba mươi lượng mà xong nhỉ/ Thời trước làm quan cũng thế a?” (Nguyễn Khuyến).

* Phụ nữ cần tiền thì bán mình cho chồng Tàu.

* Triều đình dụ người ta “hẹn kỳ thúc giáp quyết đường giải binh” rồi phản đến nỗi người ta chết đứng.

* Người cương trực thì bị xem là “giặc”.

* Kẻ cầm quyền mà tráo trở thì được miêu tả “Là Hồ Tôn Hiến kinh luân gồm tài”.

* Quan ăn thì tham, nhưng đến lúc bị hỏi tới thì chưng ra cái “Nghĩ mình phương diện quốc gia”!

This entry was posted in Chính trị, Nghệ thuật, Nhảm nhảm nhảm and tagged , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Truyện Kiều là phim bộ

  1. Hàm cá mập says:

    He he he, xin chào bạn.
    Thỉnh thoảng qua copy bài của bạn về đăng nhé. Cám ơn.
    http://caulongbachai.multiply.com/

  2. Pingback: Nhặt trên mạng « Cavenui

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s