Những ngày chót ráo riết hoàn tất phim Dòng Máu Anh Hùng (bài cũ 2007)

  (Lại mang hàng cũ ra xài lại)  

Mật thám Cường (Johnny Trí Nguyễn, trái) bắt quả tang người phụ nữ Võ Thanh Thúy (Ngô Thanh Vân) khởi nghĩa chống Pháp, một cảnh trong phim “Dòng Máu Anh Hùng” của đạo diễn Charlie Nguyễn. (Hình: Chánh Phương Film)

Vũ Quí Hạo Nhiên/Người Việt

BURBANK, California (NV) – Sau một thời gian dài làm việc cật lực, và với số phận bốn căn nhà trong hai nước Mỹ – Việt bị lệ thuộc vào sự thành công của phim vì đã dùng để thế chấp lấy tiền làm phim, cuốn phim Dòng Máu Anh Hùng đang bước vào những tuần chót, ráo riết hoàn thiện cuốn phim để làm cho xong trước ngày chiếu ra mắt.

Phim Dòng Máu Anh Hùng (tựa tiếng Anh The Rebel) sẽ chiếu ra mắt thế giới trong ngày khai mạc Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế, thường gọi là ViFF, 12 Tháng Tư. Cuốn phim này được chuẩn bị từ năm 2005, đang được khán giả náo nức chờ đợi, một phần lớn là nhờ trích đoạn ngắn, 2 phút 26 giây, được đưa lên trang web YouTube.com thu hút hàng ngàn người xem và không biết là bao nhiêu bản sao lại trích đoạn này được chuyền tay nhau qua internet.

Johnny Trí Nguyễn (phải) trong vai một mật thám cho Pháp nhưng mang trong mình một dòng máu anh hùng không chối bỏ được. (Hình: Chánh Phương Film)

Cuốn phim võ thuật này là sản phẩm của đạo diễn Charlie Nguyễn, một người không xa lạ với nền điện ảnh hải ngoại. Anh bắt đầu làm phim từ rất lâu với nhiều phim ngắn, video nhạc các loại. Khi anh ra mắt phim Thời Hùng Vương 18 năm 1996 (với một đoàn làm phim hầu hết là sinh viên đại học và thậm chí một số học sinh trung học), ở hải ngoại có rất ít người quan tâm đến điện ảnh. Đạo diễn Timothy Linh Bùi (Green Dragon) từng nói, “Khi chúng tôi bắt đầu làm điện ảnh thì nhìn quanh chỉ có vài người Việt Nam – có tôi, có Tony (em của Timothy, đạo diễn Three Seasons), có Charlie, đại khái vậy thôi.”

Phim khởi nghĩa chống Pháp

Phim lấy bối cảnh Việt Nam thời Pháp thuộc, cụ thể là vào năm 1922. Một tờ yết thị xuất hiện ngay gần đầu cuốn phim có ghi rõ năm âm lịch: Nhâm Tuất. Phim có bốn nhân vật chính thì hết ba người là mật thám cho Pháp: Sỹ (Dustin Nguyễn đóng), Cường (Johnny Trí Nguyễn đóng), và Danh (Nguyễn Thắng đóng).

Nếu bài này viết bằng tiếng Anh thì đã phải giải thích rõ ràng là ba diễn viên họ Nguyễn này không có bà con với nhau. Nguyễn Thắng là ca sĩ hải ngoại quen thuộc với khán thính giả ca nhạc, ở trong cũng như ngoài nước. Johnny Trí Nguyễn là em út Charlie, một võ sĩ nhiều lần vô địch Châu Mỹ môn wushu, từng làm stuntman đóng thế trong nhiều phim, đoạt giải stuntman trong phim Spiderman với pha đấu võ ở cuối phim — Johnny đóng thế vai nhân vật Gremlin đánh chí tử với Spiderman.

Diễn viên Dustin Nguyễn đầy kinh nghiệm tham gia phim “Dòng Máu Anh Hùng” trong vai mật thám Sỹ.

Dustin Nguyễn thì rất quen thuộc với khán giả hải ngoại. Là con trai diễn viên Xuân Phát, trong nhiều năm Dustin từng là khuôn mặt Việt Nam duy nhất trên truyền hình Mỹ, trong vai một thám tử cảnh sát giả làm học sinh trung học để điều tra băng đảng, trong chương trình “21 Jump Street” chiếu mỗi tuần kéo dài từ 1987 tới 1990.

Ba viên mật thám này được giao cho cùng một nhiệm vụ là đánh bại nghĩa quân của Đề Cảnh. Cùng trong một nhóm, nhưng ba người có ba tham vọng khác nhau. Danh muốn leo thang danh vọng. Cường còn đang tìm con đường cho mình — phe Việt hay phe Tây. Ngay trong những phút bắt đầu cuốn phim, Cường đã thổ lộ băn khoăn này cho cha mình (Nguyễn Chánh Tín đóng). Riêng Sỹ có tham vọng cao nhất. Sỹ muốn xóa hết tính Việt trong người mình, tự thấm lấy chất Tây chính cống, để tìm đường leo lên làm trùm mật thám Đông Dương.

Ba cái đầu có ba lối suy nghĩ khác nhau, nên khi bắt được con gái của Đề Cảnh là Võ Thanh Thúy (Ngô Thanh Vân đóng), cả ba đều có ý nghĩ dùng Thúy làm công cụ phục vụ cho mục đích của riêng mình.

Và như thế ba viên mật thám và một nữ tù kháng Pháp dẫn khán giả đi qua một cuộc phiêu lưu đầy mạo hiểm — và rất nhiều pha đấm đá ngoạn mục.

Để thực hiện cuốn phim này, tất cả các diễn viên đã phải đi học võ. Trong suốt ba tháng trước ngày quay, cô người mẫu Việt kiều Na Uy Ngô Thanh Vân đã phải học mỗi ngày 4 tiếng võ thuật.

Ngay cả Johnny Trí Nguyễn, với nhiều giải wushu trong tay, cũng phải thường xuyên tập luyện. Anh tiết lộ với báo Người Việt, “Từ lâu nay tôi không tập võ thật nữa. Võ thật là võ đánh người ta gãy chân, gãy tay, bể đầu, chảy máu. Lâu nay tôi chỉ tập những bài quyền nào mà lúc lên phim là coi đẹp mà thôi.”

Nhưng với Dòng Máu Anh Hùng, Trí đã trở lại với võ truyền thống, nghiên cứu những ngón võ ác liệt — “dữ dằn lắm,” anh nói — để áp dụng vào trong phim.

Công phu tập luyện đã gặt hái được kết quả đẹp đẽ trong Dòng Máu Anh Hùng. Xem hết cuốn phim, nhìn lối đánh võ của các diễn viên, ít ai nghĩ rằng họ chỉ tập riêng cho phim này mà thôi.

Johnny Trí Nguyễn và Ngô Thanh Vân đặc biệt thành công trong một số ngón võ nhìn rất đẹp mắt và đồng thời cũng đầy ý nghĩa với người quen coi biểu diễn võ thuật: Những món võ đẹp nhất của hai người này là những ngón võ Vovinam, toát lên tinh thần Việt Nam của nhân vật, cũng như của phim, và vượt ra ngoài ranh giới của phim võ thuật Trung Hoa hay Nhật Bản.

Cô người mẫu người Na Uy gốc Việt cũng hoàn thiện kỹ thuật đánh võ khi tham gia phim Dòng Máu Anh Hùng.

Đi Việt Nam quay phim

Dòng Máu Anh Hùng là phim nói tiếng Việt và được quay tại Việt Nam. Trong gần sáu tháng cuối năm 2005, Charlie Nguyễn đã đi khắp nước tìm địa điểm quay cho phim. Có lúc Charlie đi với Dominic Pereira, đạo diễn ánh sáng (director of photography, phụ trách mọi vấn đề hình ảnh, quay phim). Có lúc Charlie đi với Lã Quý Tùng, họa sĩ thiết kế (production designer, dàn dựng hết tất cả cảnh vật trong phim). Họa sĩ Lã Quý Tùng, sống tại Sài Gòn, trước đây có tham gia trong ban thiết kế cho các phim của đạo diễn Trần Anh Hùng cũng như cho phim The Quiet American.

“Anh Tùng là người dựng nên tất cả thế giới của Dòng Máu Anh Hùng,” Charlie cho biết. “Mặc dù chúng tôi tìm địa điểm quay rất kỹ, khắp nước từ miền quê tới thành thị, từ Sài Gòn tới phố cổ Hội An tới rừng núi Lạng Sơn, nhưng trên thực tế không có chỗ nào mà chúng tôi có thể cứ đặt máy vào là quay. Cảnh nào cũng phải sửa, phải thêm phải bớt, và anh Tùng chính là người đã làm được việc này. Thế giới của Dòng Máu Anh Hùng là do anh Tùng tạo ra.”

Đây cũng không phải là lần đầu tiên Charlie Nguyễn làm phim tại Việt Nam. Năm 2000, Charlie đã ra mắt phim Vật Đổi Sao Dời (tựa tiếng Anh Chances Are), một phim hài với Vân Sơn, Hồng Đào và Thanh Trúc trong vai chính.

Một giây phút thoải mái trong hậu trường sân khấu với Dustin Nguyễn và Ngô Thanh Vân.

Thanh Trúc chính là Tawny Trúc Nguyễn, em ruột Charlie Nguyễn. Trúc đã tham gia cùng anh mình trong tất cả các dự án phim, video, ca nhạc, v.v. mà Charlie làm. Trong phim Vật Đổi Sao Dời, ngoài việc diễn xuất (do diễn viên chọn rồi thì lại bận đóng phim khác, bỏ), Trúc còn làm vai trò nhà sản xuất phim (producer). Trong Dòng Máu Anh Hùng, Trúc làm giám đốc sản xuất (executive producer); nhà sản xuất là Jimmy Phạm Đức Nghiêm, chồng Trúc.

Hai vợ chồng đã gan dạ gán căn nhà của mình ở thành phố Garden Grove để lấy tiền đầu tư vào phim. Các thành viên khác trong đoàn làm phim cũng gan không kém: Trí gán nhà ở Santa Ana, Charlie gán nhà ở Buena Park, Nguyễn Chánh Tín gán nhà ở Sài Gòn.

Tháng Giêng 2006, phim vừa khởi quay với vài tuần quay tại Sài Gòn, thì Trúc mang bầu. Cô cho biết, “Cũng may là phần lớn công việc của tôi là chuẩn bị tìm nguồn tài chánh và sắp xếp mọi công việc trước khi phim bắt đầu quay, nên khi đó tôi chỉ cần theo dõi quá trình quay và giải quyết những trục trặc xảy ra.”

Trục trặc thì nhiều lắm. “Nhưng trong trục trặc mới nảy sinh ra niềm hăng say,” phụ tá đạo diễn Jenni Trang Lê cho báo Người Việt biết. “Kịch bản thay đổi liên tục, nên luôn luôn phải sáng tạo khi chuẩn bị quay vì buổi sáng khi có mặt tại trường quay mới biết hôm nay quay cái gì.”

Trong vai trò phụ tá thứ nhất, Jenni Trang Lê phụ trách sắp xếp tất cả mọi thứ, làm gì thì làm, nhưng phải sắp xếp để máy móc thiết bị — “và người, nhất là người,” Jenni nói — phải ở đúng chỗ đúng lúc cho đạo diễn hô “Action!”

Đạo diễn Charlie Nguyễn trong trường quay.

Tuy nhiên, nhiều lúc Jenni gặp khó khăn trong công việc vì vốn Việt ngữ của cô. Jenni sinh ra và lớn lên tại Texas, vốn tiếng Việt có giới hạn, nói giọng lơ lớ Việt Kiều. “Mấy người dân quê ở Lạng Sơn, nhỏ tới lớn chưa nghe giọng Việt Kiều bao giờ, có khi Jenni nói nguyên một tràng tiếng Việt mà đám đông cả trăm người extras ngớ ra không hiểu gì hết,” Charlie Nguyễn kể lại.

Phải nhờ tới phụ tá thứ nhì, là Lê Thanh Sơn. Lê Thanh Sơn là một đạo diễn trẻ trong nước; anh đã từng có phim “Tôi là ai?” tham gia tại đại hội điện ảnh ViFF năm 2005. Lê Thanh Sơn cũng làm phụ tá đạo diễn thứ nhất cho phim Áo Lụa Hà Đông của đạo diễn Lưu Huỳnh.

Lê Thanh Sơn trở thành một cộng tác viên quan trọng trong đoàn làm phim. “Ngoài việc điều động mọi thứ trong vai trò phụ tá đạo diễn, Sơn còn giúp tôi rất nhiều trong việc viết lời thoại bằng tiếng Việt,” Charlie Nguyễn nói.

Ngay từ những phút đầu tiên trong phim, khán giả đã thấy khả năng viết lời thoại (“không phải dịch,” Charlie nói, “mà là chuyển thể qua kịch bản tiếng Việt”) của người phụ tá trẻ.

Trong cảnh này, ba viên mật thám ngồi trong chiếc xe hơi cổ (họa sĩ thiết kế Lã Quý Tùng tìm được xác xe chôn dưới đất — “rỉ sét lủng lỗ tùm lùm” — phải đào lên và sơn sửa lại). Sỹ chuyền tay cho Cường coi hình một chiến hạm tối tân của quân Pháp, rồi khoe tàu chiến này “có thể san bằng cả thị xã này trong chớp mắt.”

Danh chê, ý nói đối đầu với chiến tranh du kích thì tàu chiến làm được gì. Trong hàng phụ đề tiếng Anh, người ta đọc được lời thoại gốc của Charlie: “Piece of junk against the rebels.” Lời thoại tiếng Việt do Lê Thanh Sơn viết lại, đầy sáng tạo và mang tính chất hoàn toàn Việt Nam: “Dao mổ trâu làm sao đập được ruồi!”

Johnny Trí Nguyễn với một cú đá song phi tiêu biểu của Vovinam, đầy tính cách Việt Nam.

Những ngày chót ráo riết

Phim quay xong vào Tháng Năm 2006 và lập tức đi vào phần hậu kỳ. Một bản đầy đủ được thực hiện xong vào Tháng Mười Một và được bộ phận kiểm duyệt phim tại Hà Nội thông qua vào Tháng Mười Hai.

Đó là lúc đoàn làm phim bắt đầu gấp rút hoàn thiện hết các chi tiết kỹ thuật. Nhà sản xuất Phạm Đức Nghiêm cho biết, “Thông qua được bộ phận duyệt phim là chúng tôi phải gấp rút hoàn thiện cuốn phim để kịp thời hạn nộp phim cho Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (ViFF) và kịp chương trình phát hành trong nước cũng như tại Hoa Kỳ.”

Được ViFF mời làm phim khai mạc đại hội, đoàn làm phim lên luôn chương trình phát hành. Sau lần chiếu ra mắt thế giới (world premiere) tại ViFF ngày 12 Tháng Tư, phim sẽ chiếu ra mắt tại Việt Nam (Vietnam premiere) tại nhà hát Hòa Bình – “rạp hát lớn nhất tại Việt Nam,” Nghiêm cho biết – ở Sài Gòn vào ngày 19 Tháng Tư.

Sau đó, phim sẽ khởi chiếu rộng rãi tại Việt Nam và Hoa Kỳ vào cùng ngày, 27 Tháng Tư.

Mỹ nhân lâm nguy: Thúy (Ngô Thanh Vân) bị bắt vô tù.

Nhưng trước khi chiếu, phải làm xong phim. “Hiện nay có hai công đoạn cuối cùng là hoàn thiện hình ảnh, và hoàn thiện âm thanh,” Tawny Trúc Nguyễn nói với báo Người Việt. Về hình ảnh, “Dominic Pereira sẽ chỉnh màu, làm việc với công ty GreenPost Arri Germany tại Việt Nam. Về âm thanh, Charlie sẽ chỉnh phần phối âm thanh (mixing) tại phòng thu công ty Monkeyland ở Burbank, California,” Trúc cho biết.

Nghiêm giải thích thêm về việc chỉnh màu: “Dominic ngồi với kỹ thuật viên của GreenPost tại Việt Nam, để chỉnh màu như ý chúng tôi muốn. Không phải cứ quay hình ảnh ra sao là chiếu như vậy. Thí dụ, có những cảnh mà thí dụ như đạo diễn muốn có tông màu đỏ. Dominic, là đạo diễn ánh sáng, đã thực hiện điều này lúc quay, và bây giờ thì tiếp tục làm việc này qua công đoạn gọi là color grading.”

“GreenPost liên lạc mỗi ngày với công ty Arri ở Đức. Mỗi thay đổi đều làm qua computer, và đến cuối ngày thì mọi thay đổi trong các mã điện toán đều được chuyển qua Đức. Dùng mã đó, họ in thử vài khúc phim, gửi hỏa tốc qua Việt Nam ngày hôm sau nhận được, Dominic coi lại để xác nhận là chỉnh đúng,” Charlie cho biết.

Charlie giải thích tại sao mình lại muốn cảnh này đỏ cảnh kia xanh: “Trong điện ảnh, mọi yếu tố hình ảnh và âm thanh đều phải phục vụ câu chuyện kể. Không thể để hình ảnh, màu sắc, âm thanh tùy ý được.”

Anh cho thí dụ, “Đoạn đầu phim, nhân vật Cường vẫn còn lưỡng lự về con đường mình đi. Vì vậy, tôi muốn cảnh quay trong nhà Cường về màu sắc thì nhợt nhạt, hơi trắng quá, ít màu, ít ‘chromo.’”

Đạo diễn Charlie Nguyễn (trái) trong phòng mixing của công ty Monkeyland Sound ở Burbank, California, được thiết kế cho giống một rạp chiếu phim, cùng (từ trái qua phải) Mark Rozett, Peter Lago, Kelly Vandever điều chỉnh âm thanh cho phim. (Hình: Vũ Quí Hạo Nhiên/Người Việt)

Âm thanh cũng vậy. Charlie giải thích tiếp, “Về âm thanh cũng vậy. Giai đoạn mixing là lúc điều chỉnh không khí trong phim. Thí dụ cảnh trong tù, tôi muốn mix làm sao cho âm thanh vang như vang vào đá, mặc dù lúc thu thì tiếng vang có kiểu vang của tường gạch. Vang vào đá mới lạnh và mới đáng sợ.”

“Âm thanh trong nhà của Cường cũng vậy,” Charlie nói tiếp. “Nhà Cường là nhà gạch, cửa nẻo nhiều, đáng lẽ không vang, nhưng tôi muốn mix lại âm thanh để cho có chút tiếng vang cùng kiểu với tiếng vang trong tù, mặc dù tất nhiên là nhẹ hơn. Những chi tiết nho nhỏ như vậy gây cho khán giả cảm giác tù túng, để hiểu được tâm lý của Cường.”

Và như thế, đạo diễn ánh sáng Dominic Pereira thì làm cật lực trong phòng chỉnh hình của GreenPost tại Sài Gòn. Đạo diễn Charlie Nguyễn thì ngồi trong phòng chỉnh âm của Monkeyland tại Burbank.

Việc làm color grading dự trù sẽ xong vào ngày 17 Tháng Ba. Khi Dominic Pereira và nhân viên GreenPost hoàn tất, họ sẽ đưa hết tất cả dữ liệu điện tử vào hai đĩa cứng. Kỹ sư của công ty GreenPost sẽ đích thân cầm hai đĩa này bay qua Đức trao cho công ty Arri ở Munich.

Cùng lúc đó, việc mixing của Charlie Nguyễn cũng dự trù xong vào ngày 16 Tháng Ba. Băng âm thanh sẽ được gửi bằng FedEx qua công ty Arri.

Tại đây, công ty Arri sẽ ráp hình ảnh với âm thanh vào làm một và chạy một bản phim 35mm. Johnny Trí Nguyễn sẽ bay qua Đức để xem bản này và điều chỉnh lại lần chót nếu cần.

Sau khi hoàn tất mọi chỉnh sửa, Trí sẽ phê chuẩn bản gốc, và công ty Arri sẽ in ra làm 20 bản phim 35mm. “Sẽ có 3 bản có phụ đề tiếng Anh, số còn lại không chỉ có phụ đề tiếng Việt khi các nhân vật nói tiếng Pháp. Ba bản phụ đề tiếng Anh dùng để chiếu ở Mỹ, các bản kia chiếu ở Việt Nam – trước hết là Sài Gòn và Hà Nội, sau đó đi các địa phương khác,” Phạm Đức Nghiêm cho biết.

Khi xong, Trí sẽ đích thân mang một bộ phim 35mm lên máy bay mang qua Mỹ cho ViFF.

Đạo diễn Charlie Nguyễn (phải) hội ý với diễn viên gạo cội Nguyễn Chánh Tín.

Rục rịch chuẩn bị lên đường

Trong khi Dominic và Charlie bận rộn với công đoạn chót của cuốn phim, các thành viên khác trong đoàn làm phim rục rịch chuẩn bị tham dự buổi World Premiere của phim.

Hai vợ chồng diễn viên Nguyễn Chánh Tín đã được cấp visa, đang chuẩn bị khăn gói lên đường. Họa sĩ thiết kế Lã Quý Tùng, người dựng nên thế giới Việt Nam năm 1922, nghệ sĩ Khải Hoàn, người giúp đoàn làm phim thực hiện hết các thủ tục hành chánh và luật pháp tại Việt Nam, cũng sẽ tham dự buổi chiếu ra mắt.

Mới đây mà như đã lâu rồi: Từ trái qua phải, các diễn viên Johnny Trí Nguyễn, Ngô Thanh Vân, Dustin Nguyễn tham gia cuộc họp báo ra mắt đoàn làm phim, tại Sài Gòn ngày 7 Tháng 1, 2006. (Hình: Trần Tiến Dũng/Người Việt)

Tất nhiên, hàng loạt các nhân vật mang quốc tịch Mỹ cũng như ngoại quốc không cần visa cũng sẽ tới: Dustin Nguyễn, Johnny Trí Nguyễn, Ngô Thanh Vân, Nguyễn Thắng, Phạm Đức Nghiêm, Tawny Trúc Nguyễn, Jenni Trang Lê, quay phim Stéphane Gauger, Dominic Pereira.

Chỉ có một người, đóng góp rất nhiều cho phim, nhưng sẽ lại không có mặt, là phụ tá đạo diễn Lê Thanh Sơn. Là người trẻ tuổi, độc thân, không có bất động sản tại Việt Nam, Sơn đã bị lãnh sự Mỹ bác đơn xin visa.

Phim sẽ chiếu lần đầu tại lễ khai mạc ViFF (trang web: VietFilmFest.com) ngày 12 Tháng Tư tại rạp Edwards University ở Irvine, California. Sau đó, phim sẽ chiếu tại Quận Cam, San Jose và Houston. Tùy khả năng và tùy thu nhập, phim có thể sẽ chiếu tại các nơi khác nữa. (HNV)

(Đăng trên Người Việt ngày 7 tháng 3, 2007)

This entry was posted in Nghệ thuật and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s