Wikileaks: Trung Quốc hăm BP vì làm ăn với VN ở biển Đông

Tài liệu Wikileaks, đăng trên báo The Telegraph (ở đây), cho thấy Trung Quốc hồi năm 2007 hăm dọa mấy công ty dầu hỏa của Anh vì tội dám làm ăn với Việt Nam ở biển Đông.

Trong số này, có BP thì hơi lo. Nhưng một công ty khác của Anh là Premier Oil, vì không có làm ăn gì ở Hoa lục, nên không sợ.

(Tên công ty hiện giờ là BP chứ không phải viết tắt của cái gì cả.)

Số là có mấy lô khai thác dầu trong vùng biển tranh chấp Trường Sa Hoàng Sa, VN hợp đồng với ARCO của Mỹ, thì TQ làm ngơ. Nhưng khi ARCO nhượng lại cho BP (mà ARCO thì cũng là công ty con của BP) thì TQ gây sự.

Nội dung chính của điện văn (đề ngày 23 tháng 4, 2008) là BP đang muốn thương thuyết với TQ trực tiếp và không muốn nhờ chính phủ Anh can thiệp dùm.

Điện văn trích dẫn lời ông Stephen Lillie (nay là đại sứ UK tại Philippines, khi đó là trưởng phòng Đông Á của Bộ Ngoại giao Anh), như sau:

“Lillie said that since the problems arose last summer, there has been little movement either way, and thought Petro Vietnam, CNOC and BP would be able to work it out. He told us a draft deal is working its way through the Chinese bureaucracy, but is being held up by a “hard-line” Foreign Ministry. Lillie said BP believes the Chinese government, in the end, may feel more comfortable with BP in those projects rather than an Indian company (rumored to be in talks with Vietnam to fill a possible void) which China would be less able to influence.”

Tạm dịch:

Ngư dân Việt cùng kiện BP: Phỏng vấn luật sư

Tàu đánh cá của người Việt bị nằm ụ trong cảng ở New Orleans. Hình của Triết Trần, báo Người Việt.

Bị mất việc, mất thu nhập, thiệt hại nhiều, vài tuần trước một số ngư dân gốc Việt vùng Vịnh Mexico đứng ra đại diện trong một đơn kiện tập thể kiện công ty BP và một số bị đơn khác, đòi bồi thường cho những hậu quả gây ra từ vụ nổ dàn khoan khiến dầu loang từ hồi tháng 4 tới nay.

Luật sư đại diện cho nguyên đơn trong vụ kiện tập thể này là Luật Sư Trần Kinh Luân. LS Luân, tốt nghiệp luật Ðại Học Harvard, là đồng sáng lập của tổ hợp Lee Tran & Liang, một tổ hợp chuyên ngành kiện tụng với 14 luật sư, có trụ sở ở Los Angeles và Quận Cam.

Tớ phỏng vấn LS Luân cho báo Người Việt. Cuộc trao đổi bằng tiếng Anh, bản trên báo, chép lại dưới đây, là bản dịch ra tiếng Việt.

Vũ Quí Hạo Nhiên (VQHN): Xin vui lòng tóm tắt vài lời về vụ kiện?

LS Trần Kinh Luân: Ðây là một vụ kiện tập thể của ngư dân gốc Việt ở vùng Vịnh Mexico, vốn bị ảnh hưởng nạn dầu loang do vụ nổ giàn khoan Deepwater Horizon hôm 20 Tháng Tư gây nên. Trong vụ kiện này, chúng tôi tố cáo các công ty BP PLC, Transocean Ltd., Cameron International Corporation và Halliburton Energy Services và một số bị đơn khác đã bất cẩn trong việc điều khiển kiểm tra và bảo trì giàn khoan Deepwater Horizon, và đã không có phản ứng thích ứng khi vụ nổ xảy ra cũng như khi dầu loang. Ðây được xem là vụ kiện duy nhất đòi bồi thường thiệt hại cho các nạn nhân gốc Việt, trong số hơn 200 đơn kiện, tính cho đến nay.

VQHN: Tại sao không kiện thẳng MMS, cơ quan chính quyền điều hành kỹ nghệ dầu khí? Có phải họ cũng có trách nhiệm không?

LS Trần Kinh Luân: Lúc này thì các công ty có trách nhiệm cụ thể hơn cả. Kiện chính phủ chỉ làm cho vụ kiện trở nên phức tạp một cách không cần thiết, với những vấn đề như quyền miễn tố, chứng minh nguyên nhân-hậu quả, và những trở ngại thủ tục hành chánh. Chúng tôi thấy nên làm việc với chính phủ liên bang để kiện các công ty, hơn là kiện ngược lại họ.

“Bọn BP là bọn Anh!”

Tạp chí Economist tuần trước có cái sơ đồ cũng hay hay.

Người ta đếm số lần tên công ty BP xuất hiện trên báo. Trong đó, có những lần chỉ viết là “BP” thôi. Lại có những lần chú thích thêm là “British Petroleum.” Tên chính thức của công ty này là BP chứ không phải là British Petroleum. British Petroleum là tên cũ, từ hơn chục năm nay đã không dùng nữa.

Bây giờ, lấy mốc là ngày 20 tháng 4, 2010, có vụ nổ dàn khoan Deepwater Horizon của BP, làm dầu loang khắp vùng bờ biển vịnh Mexico, từ Texas tới Florida.

Thì trước ngày đó, số phần trăm bài báo viết về BP mà có ghi chú “British Petroleum” rất ít, nhưng từ sau ngày đó trở đi, thì số phần trăm bài có ghi chú “British Petroleum,” chỉ đích danh “bọn Anh,” tăng lên hẳn.

Tớ nghĩ chưa hẳn đã vì các nhà báo hận thù gì nước Anh. Một phần có lẽ vì thành phần phóng viên sau vụ nổ dàn khoan, có khác thành phần phóng viên trước vụ nổ.